Ken je het woord ‘deugpronken’ al?
Gisteren hoorde ik het voor het eerst. Het woord deugpronken en zegt wat mij betreft veel over hoe we tegenwoordig met elkaar omgaan: het gaat niet om wát we doen, maar om hóe we overkomen.
Deugpronken is volgens mij geen kwaadwillendheid, maar meer angst met een keurmerk.
Angst om buiten de groep te vallen, om niet mee te mogen doen, om op te vallen op de verkeerde manier.
Angst om verkeerd begrepen te worden, omdat uitleg vermoeiend is en zwijgen veiliger voelt.
Angst om niet deugend genoeg te zijn in een wereld waar morele zuiverheid geen proces meer is maar een momentopname.
Angst om verkeerd begrepen te worden in een tijd waarin luisteren is ingeruild voor labelen.
Angst om iets verkeerds te zeggen in een wereld waar woorden zwaarder wegen dan daden en worden losgeknipt van context.
Angst om vragen te stellen die niet passen binnen het goedgekeurde kader.
Angst om nuance te tonen, want nuance lijkt verdacht veel op twijfel en twijfel is tegenwoordig een karakterfout.
En uit al die angst groeit een mechanisme dat zich uit in het perfecte spel van zichtbaarheid: deugpronken.
Deugpronken is veiligheid zoeken in zichtbaarheid, een vlaggetje in je bio, een hashtag op het juiste moment, een mening die al duizend keer is goedgekeurd. Niet omdat je er diep over hebt nagedacht maar omdat je precies laat zien wat van je wordt verwacht en er dus geen last mee krijgt.
Deugpronken is meebewegen zonder richting te kiezen.
Deugpronken is instemmen zonder verantwoordelijkheid te dragen.
Deugpronken is moreel gelijk lenen, zonder het zelf te hoeven verdienen.
Deugpronken vraagt geen moed maar timing, weten wanneer je iets moet posten, wanneer je moet zwijgen, wanneer je instemmend moet knikken en een goed gevoel voor wat vandaag de juiste toon is.
En wie dat spel niet meespeelt, valt op. Niet als kritisch denker maar als risico.
Want deugpronken is geen gesprek maar een sociale verzekering: Je betaalt met woorden en hoopt dat je nooit hoeft uit te leggen wat je écht denkt.
Blijf alert, blijf kritisch.
